Mygla í húsnæði - einkenni, orsakir og lausnir

Mygla í húsnæði er algengara vandamál en margir gera sér grein fyrir. Hún getur myndast bæði í íbúðum, einbýlishúsum, atvinnuhúsnæði og stofnunum þegar aðstæður skapa hagstætt umhverfi fyrir myglusveppi. Oft er mygla fyrsta sýnilega merkið um undirliggjandi rakavandamál og því mikilvægt að taka henni alvarlega.

Þótt margir reyni að fjarlægja mygluna sjálfa er í flestum tilfellum nauðsynlegt að finna og leysa orsök vandans. Annars er hætta á að myglan komi aftur þrátt fyrir hreinsun og viðgerðir.

Hvað er mygla?

Mygla er tegund sveppa sem vex þar sem nægur raki er til staðar. Myglusveppir dreifa örsmáum gróum sem finnast nánast alls staðar í umhverfinu. Þegar gróin lenda á röku yfirborði geta þau byrjað að vaxa og mynda sýnilega myglu.

Mygla getur myndast á:

• Sturtur og böð.
• Matargerð.
• Þvottur og þurrkun fata.
• Uppþvottur.
• Öndun fólks og gæludýra.

Hver eru einkenni myglu í húsnæði?

Ef loftskipti eru ekki nægileg getur rakinn safnast upp og valdið ýmsum vandamálum.

Mygla í húsnæði birtist ekki alltaf á sama hátt. Algengustu merkin eru:

• Dökkir eða svartir blettir á veggjum.
• Mygla í hornum herbergja.
• Mygla á baðherbergi.
• Mygla í kjallara.
• Mygla á gluggum.
• Mygla í húsþaki.
• Myglulykt.
• Rakablettir á veggjum.
• Flagnandi málning.
• Aflögun á gólfefnum eða byggingarefnum.

Myglulykt er oft eitt fyrsta merkið um vandamál, jafnvel áður en myglan verður sýnileg.

Hvað veldur myglu?

Mygla þarf raka til að geta vaxið. Þess vegna er mygla yfirleitt afleiðing annars vandamáls en ekki orsök þess.

Algengar orsakir eru:

Raki úr jarðvegi

Rakauppsog úr jarðvegi getur valdið langvarandi raka í kjöllurum, geymslum og neðri hæðum bygginga. Slíkar aðstæður geta skapað kjöraðstæður fyrir myglu.

Léleg loftræsting

Ófullnægjandi loftskipti eru ein algengasta orsök myglu í íbúðum og húsum. Þegar rakinn kemst ekki út safnast hann upp innandyra og getur leitt til myglumyndunar.

Rakaþétting

Móða á gluggum og rakaþétting á köldum flötum getur valdið rakasöfnun sem eykur líkur á myglu.

Lekar og vatnsíferð

Lekar frá lögnum, þökum eða útveggjum geta einnig skapað hagstæð skilyrði fyrir myglusveppi.

Er mygla hættuleg?

Áhrif myglu geta verið mismunandi eftir einstaklingum og umfangi vandans.

Einkenni sem oft eru tengd myglu og slæmum loftgæðum eru meðal annars:

• Höfuðverkur.
• Þreyta.
• Hósti.
• Nefstífla.
• Erting í augum.
• Erting í hálsi.
• Ofnæmiseinkenni.
• Aukin einkenni hjá fólki með astma eða viðkvæm öndunarfæri.

Þess vegna er mikilvægt að taka bæði myglu og rakavandamál alvarlega.

Hvernig finn ég myglu?

Mygla er ekki alltaf sýnileg. Í sumum tilfellum getur hún leynst:

• Bak við veggi.
• Undir parketi.
• Bak við innréttingar.
• Í þaki
• Í loftum.
• Í kjöllurum og geymslum.

Ef viðvarandi myglulykt er til staðar án sýnilegrar myglu getur verið ástæða til að fá faglega skoðun á húsnæðinu.

Hvernig losna ég við myglu?

Margir reyna að hreinsa myglu með hreinsiefnum eða málningu. Slíkar aðgerðir geta fjarlægt sýnileg ummerki tímabundið en leysa sjaldnast undirliggjandi orsök.

Til að ná varanlegum árangri þarf að:

1. Greina upptök rakans.
2. Leiðrétta orsök vandans.
3. Fjarlægja skemmd efni ef þörf krefur.
4. Bæta loftskipti og loftgæði ef við á.

Ef rakinn heldur áfram að berast inn í bygginguna er hætta á að myglan komi aftur.

Hvernig er hægt að fyrirbyggja myglu?

Besta vörnin gegn myglu er að koma í veg fyrir langvarandi raka.

Góð ráð eru:

• Viðhalda góðum loftskiptum.
• Fylgjast með rakastigi innandyra.
• Bregðast fljótt við leka.
• Draga úr rakaþéttingu.
• Koma í veg fyrir rakauppsog úr jarðvegi þar sem það á við.
• Tryggja góða loftræstingu í baðherbergjum, þvottahúsum og eldhúsum.

Niðurstaða

Mygla í húsnæði er yfirleitt merki um undirliggjandi rakavandamál. Hvort sem orsökin er raki úr jarðvegi, rakaþétting, léleg loftræsting eða leki er mikilvægt að greina vandann og taka á orsökinni sjálfri.

Merki eins og myglulykt, mygla á veggjum, mygla í kjallara, rakaþétting og slæm loftgæði ættu aldrei að vera hunsuð. Með réttri greiningu og viðeigandi úrbótum er hægt að bæta bæði ástand húsnæðisins og loftgæði til lengri tíma.

Glímir þú við myglu eða rakavandamál?

Mygla er oft afleiðing raka úr jarðvegi eða ófullnægjandi loftskipta. Kynntu þér hvernig lausnir við rakavandamálum og loftræstilausnir geta hjálpað til við að skapa heilbrigðara inniloft.